درطی سالهای متمادی سرطان پستان شایترین سرطان در بین زنان و عمده ترین علت مرگ ناشی
از سرطان در بین زنان بوده است. در کشورما، به ازای هر 100000 نفر زن ایرانی 15/27
نفر به سرطان سینه مبتلا می شود.
کلینک پستان ابن سینا با دو هدف کلی:
- هدف پیشگیری، تشخیص به موقع و درمان بیماریهای پستان
- انجام تحقیقات بر روی بیماریهای پستان
راه اندازی شده است. در این مرکز پس از اخذ شرح حال، معاینه دقیق انجام می شود و در
صورت لزوم تستهای تشخیصی مانند سونوگرافی، ماموگرافی و نمونه برداری وجراحی های پستان
انجام می گیرد.
خدمات:
- معاینات تخصصی پستان
- تصویربرداری
- نمونه برداری
- جراحی
بیماریهای پستان به دو دسته خوش خیم و بدخیم تقسیم می شوند:
- بیماریهای خوش خیم پستان: هایپرپلازی، کیست ها، فیبروآدنوم، پاپیلومای داخل مجرای شیری
آدنواسکلروز،اسکارهای شعاعی، تومورهای فیلودس خوش خیم، ماستوپاتی دیابتیک
- بیماریهای بد خیم پستان: داکتال کارسینومای درجا، داکتال کارسینومای مهاجم، مدولاری
کارسینوما، پاپیلاری کارسینوما، توبولار کارسینوما، لوبولار کارسینومای درجا، لوبولار
کارسینومای مهاجم، موسینوس کارسینوما، سرطان التهابی پستان، بیماری پاژه
هایپر پلازی:
هایپر پلازی به عنوان رشد بیش از حد سلولها توصیف می شود که این بیشتر در داخل لوبها
و یا مجاری شیری اتفاق می افتد. هایپر پلازی به دو نوع "معمول" و " آتیپیک(غیر معمول)"
تقسیم می شود که هر دو ریسک ابتلا به سرطان را افزایش می دهند که این ریسک در نوع آتیپیک
بیشتر است.
کیست ها:
کیستها به صورت ساکهای پر از مایع است که تقریبا بیشتر مواقع خوش خیم هستند. کیستها
در خانمهای در شرف یائسگی شایع هستند و بعد از یائسگی کیستها کمتر ایجاد می شوند. کیستها
ریسک ابتلا به سرطان را افزایش نمی دهند.
اگرچه بیشتر کیستها در حدی کوچک هستند که قابل لمس نمی باشند اما بعضی از آنها در حدی
بزرگ هستند که به صورت یک توده احساس می شوند و می توانند باعث درد شوند در خانمهای
کمتر از 30 سال کیستها به وسیله سونوگرافی و در خانمهای بالای 30 سال (در کسانی که
باردار نیستند) بوسیله ماموگرافی و یا سونوگرافی تشخیص داده می شوند. لازم به ذکر است
که بیوپسی در تشخیص اولیه کیست نیازی نیست.
اغلب کیستها به درمان نیاز ندارند اما اگر دردناک شوند یا لمس شوند اغلب کیستها به
درمان نیاز ندارند اما اگر دردناک شوند یا لمس شوند یا در معاینه تشخیص داده شوند می
توانند آن را تخلیه کرد. بعضی از کیستها بعد از تخلیه می توانند بازگشت داشته باشند
در صورت عود ممکن است پزشک به شما برداشتن کیست را پیشنهاد دهد.
در حال حاضر علت به وجود آمدن کیستها ناشناخته است. بعضی از تحقیقات عوامل تغذیه ای
مانند مصرف کافئین از عوامل افزایش دهنده ریسک ایجاد کیست دانسته اند با این حال داده
های کمی از ارتباط بین کیستها با رژیم غذایی و سبک زندگی حمایت می کنند.
فیبروآدنوم :
فیبروآدنوم تومورهای جامد و خوش خیم هستند بیشتر آنها در خانم های جوان بین سن 15 تا
35 سال رایج است.
در بیشتر موارد فیبرآدنوم ها در پستان باقی می ماند چون ریسک سرطان پستان را افزایش
نمی دهند. اگر یک فیبروآدنوم بزرگ باشد یا احساس ناراحتی و نگرانی ایجاد کند ممکن است
آن را خارج کنند.
پاپیلوم داخل مجرایی:
پاپیلوم داخل مجرایی زائده های کوچکی هستند که داخل مجرای شیری پستان ایجاد می شوند
و می تواند باعث ترشح از نوک پستان شوند.
اغلب در خانم های بین 50-30 سال اتفاق می افتد پاپیلوم داخل مجرایی با جراحی برداشته
می شود و درمان و پیگیری نیاز ندارد . این بیماری ریسک سرطان پستان را افزایش نمی دهد
مگر اینکه سلولهای غیر طبیعی داشته و یا در بافت احاطه کننده آن سلول های سرطانی درجا
وجود داشته باشد.
حقایقی در مرد سرطان پستان: سرطان پستان شایع ترین سرطان در میان خانم ها است و هرکس
تقریبا یک نفر را می شناسد که برای آن درمان شده است 4/3 سرطانهای سینه در خانم های
50 سال به بالا اتفاق می افتد. بیشتر خانم هایی که دچار سرطان سینه می شوند همه دلایل
ابتلا را نمی دانند. بعضی از دلایل افزایش سرطان می توانند در مراحل اولیه تشخیص سرطان
بهتر شناسایی شوند. این افزایش می تواند در نتیجه تغییراتی باشد که در شیوه زندگی ما
ایجاد شده است ، باشد مانند دیر باردار شدن، مصرف هورمونهای جایگزین، مصرف قرصهای ضد
بارداری، غذاهایی با چربی زیاد و یا نوشیدن بیشتر الکل. با این حال اگرچه شیوع سرطان
پستان زیاد شده است اما میزان مرگ و میر ناشی از آن به دلیل مداخلات پزشکی و جراحی
کاهش پیدا کرده است. خبرهای امیدوار کننده حاکی از شناسایی سرطان پستان در مراحل اولیه
در حالی که تومور بسیار کوچک و محدود است، می باشند در حال حاضر دوسوم از سرطانهای
پستان تازه تشخیص داده شده هیچ نشانه ای از پخش سرطان در خارج از پستان (متاستاز) ندارد.
چه عوامل خطری شما را در معرض ابتلا به سرطان سینه قرار میدهد؟
این عوامل خطر به دوسته بیولوژیک و عوامل مربوط به سطح زندگی تقسیم می شوند
- ریسک فاکتورهای بیولوژیک: ریسک فاکتورهای بیولوژیک شامل عوامل خطری می شدند که مربوط
به بدن شما می باشددرست است که شما نمی توانید این عوامل خطر را تغییر دهید اما دانستن
در مورد آنها باعث می شوند تا بدانید تا چه حد در معرض خطر هستید و این به شما کمک
می کند تا شما اطلاعات مناسبی به سیستم بهداشتی خود ارائه دهید.
- بالارفتن سن: سرطان پستان در هر سنی می تواند اتفاق بیفتد با این حال ریسک سرطان سینه
با بالا رفتن سن افزایش می یابد بیشتر سرطانهای سینه در خانم های بالای 50 سال دیده
می شود.
- سابقه خانوادگی: اگر شخصی در خانواده شما به سرطان پستان مبتلا باشد به ویژه در سنین
پایین تر شما شانس بیشتری در ابتلا به سرطان پستان دارید مطالعات نشان می دهد.(10-5)
% سرطانهای سینه به صورت ارثی هستند.خانمهایی که ژنهای جهش یافته را به ارث برده اند
در تمام طول عمر خود شانس ابتلا به سرطان سینه در اینها بیشتر خواهد بود
- تاریچه قاعدگی و مصرف هورمونها:
عوامل تولید مثلی اصلی که ریسک سرطان سینه را افزایش می دهد مانند :
*شروع دوره های قاعدگی قبل از سن 12 سالگی
*بارداری و زایمان بعد از سن30 سالگی یا اینکه اصلا بچه دار نشوند.
*شروع یائسگی بعد از سن 55 سالگی.
بعضی از شواهد نشان می دهد که مصرف قرصهای جلوگیری ممکن است با افزایش ریسک کوچکی در
ابتلا به سرطان سینه همراه باشد اما مصرف این قرصها ریسک ابتلا به سرطان رحم و تخمدان
را کاهش می دهد همچنین مصرف این قرصها ریسک استئوپروز(پوکی استخوان) را کاهش می دهد.
مطالعات نشان می دهد که درمان با هورمون جایگزین(HRT) می تواند ریسک سرطان پستان را
افزایش دهد و ریسک آن با طول مدت مصرف بیشتر می شود. درمان با هورمون جایگزین(HRT)
در کنترل علائم یائسگی از جمله گرفتگی استفاده می شود.
بعضی از عوامل تولید مثلی در ارتباط با کاهش ریسک ابتلا به سرطان پستان می باشد:
داشتن تعداد بیشتر فرزندان
تغذیه فرزند با شیر دهی از طریق پستان ریسک ابتلا را کاهش می دهد و هر چه قدر مدت زمان
شیر دهی بیشتر باشد این ریسک کمتر می شود
- افزایش تراکم بافت ( دانسیته) پستان: افزایش تراکم بافت پستان باعث افزایش ریسک ابتلا
به سرطان پستان می شود. تراکم بافت پستان در ارتباط با مقدار چربی در بافت پستان می
باشد تراکم بافت پستان معمولا با افزایش سن و بعد از یائسگی کاهش می یابد و تنها با
ماموگرافی قابل شناسایی است.
- بیماری پستان در گذشته : داشتن بیوپسی قبلی که نشان دهنده سلولهای غیر سرطانی که از
حالت نرمال خارج شده بودند نیز ریسک ابتلا به بیماری پستان را افزایش می دهد.
- عوامل خطر ناشی از سبک زندگی شامل آنهایی می شود که قابل تعدیل کردن و یا تغییر دادن
است در نتیجه اعمال تغییرات بهینه در عوامل خطر می تواند بصورت قابل توجهی ریسک ابتلا
به سرطان پستان را کاهش دهد، همچنین این تغییرات می تواند ریسک ابتلا به دیابت و بیماری
قبلی را نیزکاهش دهد.
- وزن بدن : بالا رفتن وزن بدن در طی بزرگسالی ریسک ابتلا به بیماری پستان را بالا می
برد، مشاهده شده است کسانی که 25kg با بیشتر بعد از سن 18 سالگی دچار افزایش وزن شده
اند 45% بیشتر ریسک ابتلا به سرطان پستان در مقایسه با کسانی که وزن خود را حفظ کرده
اند داشته اند، همچنین کاهش وزن حدود 5kg بعد از دوره یائسگی با افزایش ریسک 12% ابتلا
به سرطان پستان همراه بوده است.
- ورزش: حتی اگر در تمام عمرخود هیچ گاه در زمینه ورزش فعال نبودید می توانید ریسک ابتلا
به سرطان پستان را با فعال شدن در زمینه ورزش همین حالا کاهش دهید. افزایش فعالیت های
بدنی ریسک ابتلا به سرطان پستان (30-25)% کاهش می دهد و همچنین در رسیدن به وزنی که
باعث سالمتر شدن شما باشد کمک می کند حداقل 30 دقیقه انجام فعالیتهای بدنی را در اکثر
روزهای هفته قرار دهید.
- عوامل محیطی : بعضی از محققین به اینکه مواد شیمیایی موجود در محیط می تواند ریسک ابتلا
به سرطان پستان را افزایش دهد، مشکوک هستند. اگرچه شواهدی از اینکه یک ارتباط مستقیم
بین مواد شیمیایی و سرطان پستان وجود دارد در دست نیست، اما ما به درستی نمی دانیم
که موارد شیمیایی به چه روشی روی بدن ما تاثیر می گذارند. در منزل از مواد شوینده،رنگهای
شیمیایی و... استفاده مناسب نموده و آنها را در محل مناسب نگهداری کنید و چنانچه از
حشره کشها استفاده می نمایید از پوشش محافظتی مناسب استفاده کنید. از مواد شیمیایی
استفاده لازم و درست را انجام بدهید.
علائم در بیشتر سرطانهای پستان شامل چه مواردی می شود؟
سرطانهای پستان اولیه معمولا باعث درد نمی شوند، در حقیقت وقتی سرطان پستان گسترش می
یابد، ممکن است در مراحل اولیه هیچ گونه علائمی نداشته باشد اما وقتی سرطان رشد می
کند این می تواند باعث تغیراتی شود که خانم ها باید به آن توجه داشته باشند
هر شخصی باید بلافاصله بعد از مشاهده هر کدام از این علایم به پزشک خود مراجعه نمایید.
اغلب اوقات اینها سرطان نیستند اما مهم است که این علائم با پزشک خود در میان گذاشته
شود که هر چه زودتر در صدد تشخیص و درمان ان اقدام لازم به عمل آید.
- توده و یا افزایش ضخامت در داخل یا نزدیک پستان یا در ناحیه زیر پوست.
- تغییرات اندازه و شکل پستان
- ترشح یا حساس شدن یا به داخل کشیده شدن نوک پستان
- حفره حفره شدن پوست پستان (شبیه پوست پرتقال)
- هر گونه تغییراتی در هاله نوک پستان که مانند احساس گرمی، تورم،قرمزی و یا پوسته ریزی
به چه روشهایی میتوان سرطان سینه را در مراحل اولیه شناسایی کرد؟
سن پیشنهادی برای غربالگری سرطان پستان 40 سالگی و بالاتر است.
پستانها باید توسط خود شخص معاینه ماهانه شود:
- در مقابل آینه: هر دو پستان خود را در حالیکه دستها را در دو طرف به پستان خود زدید
مشاهده کنید سپس دو دست بالا و پشت سر برده و به مشاهده پستان ها بپردازید.در مشاهده
به هر گونه تغییر در پستانها ائم از تورم و فرورفتگی پوست توجه کنید سپس کف دستها را
روی باسن فشار دهید که عضلات قفسه سینه منقبض شود. لازم به توضیح است که پستان سمت
چپ و راست دقیقا مثل هم نیستند.
- در حمام : از انگشتان 2 3 و 4 استفاده کنید و بدون اینکه آنها را خم کنید تمام قسمتهای
پستان را لمس کنید از دست راست برای معاینه پستان چپ و از دست چپ برای پستان راست استفاده
کنید. دقت کنید که آیا هر گونه توده، نقاط سفت، ضخیم شدگی احساس می کنید یا خیر؟
- در حالت درازکش: بالش را در زیر شانه راست خود قرار دهید و بازوی راست خود در زیر سر
قرار دهید انگشتهای دست چپ را (انگشت دوم و سوم و چهارم در حالی که صاف هستند) به صورت
چرخشی از نوک پستان همراه با فشار ملایم در جهت چرخشی و عمودی در کل پستان حرکت دهید
. فراموش نکنید از فشار ملایم تا متوسط استفاده نمایید. نوک پستان را جهت هرگونه ترشح
یا توده فشار دهید و کلیه این مراحل را برای پستان چپ نیز تکرار کنید.
- معاینه توسط پزشک ماهر به صورت سالانه
- ماموگرافی به صورت سالانه بعد از سن 40 سالگی.
روشهای درمانی در سرطان پستان:
- جراحی
- کموتراپی (شیمی درمانی)
- رادیوتراپی (پرتودرمانی)
- هورمون درمانی